SON DAKİKA

ŞİİR NEDİR?

Bu haber 17 Eylül 2018 - 10:58 'de eklendi ve 833 okunma kez görüntülendi.

Şiir;…
insanlık tarihi boyunca duygu, düşünce ve hayalleri etkili biçimde anlatmanın bir yolu olmuştur. Şiirin edebî tür olarak en önemli özelliği, özel bir anlatım diline sahip olmasıdır. “Şiir dili” olarak adlandırılan bu özel dil, gündelik dilden farklı, çok anlamlı ve katmanlı bir yapıya sahiptir. “Sembol ve mecazlara dayalı bir anlatım dili”, “ahenkli bir ses akışı” ve “duygu yoğunluğunu öne çıkaran söyleyiş” gibi özellikler, şiiri diğer edebî türlerden farklı kılar. Her dönemin kendine özgü bir sesi, söyleyişi ve dünyaya bakış tarzı olduğu için şiir de tarih içinde farklı dönemlerde, farklı özellikler göstermektedir.

Didaktik Şiir;

Didaktik (fr. didaktique, os. talimî), öğretici demektir. Amacı bilgi vermek olan edebiyat ürünleri bu sözcükle nitelenir. «Tâlimi Edebiyat», «Öğretici Edebiyat» da aynı anlamdadır.
Türklerin gelişimi sonucu didaktik terimi tiyatro, öykü, romaniçin de kullanılmıştır. Dinsel şiirlerin yanısıra Aisopos'un hayvan öykülerini (fabl) de didaktik yapıtların ilk ürünleri arasında sayabiliriz.

Dramatik Şiir;
Dramatik şiir, acıklı ya da korkunç bir konuyu anlatan şiirdir , insanın gözünün önünde tiyatro gibi  konuyu canlandırabilen şiirdir. Batı edebiyatında Corneille, Racine, Shakespeare; bizim edebiyatımızda  Namık Kemal, Abdülhak Hamit Tarhan, Faruk Nafiz Çamlıbel dramatik şiirin en güzel örneklerini verirler.

Epik Şiir
Epik kelimesi Yunanca kelime, konuşma, hikâye, şarkı, kahramanlık şiiri mânasına gelen epos kelimesinden türemiştir. Batı edebiyatında başlıca örnek olarak İlyada ve Odise kabul edilir.

Epik şairler hemen daima efsaneyi tarihin bir dalı olarak kabul etmişlerdir.

Türk edebiyatında Oğuz Kağan destanı'ndan başlayarak, Türk kahramanlarının veya göç maceralarının hikâyelerini anlatan destanlar vardır. İslâmi devreye girdikten sonra epik şiirin en mükemmel örneği Mevlid'dir.

Lirik Şiir;

Lirik (yunanca  da lyrikos, fransızca da lyrique) , duyguların coşkun bir dille anlatıldığı şiirlerin genel adıdır. Bireysel duyguların içten geldiği gibi, coşkulu, etkili bir dille anlatılmasına da lirizm denir.
Lirik şiirde toplumsal mutluluk ya da felâketlerden duyulan sevinç ya da acı gibi ortak duygular; ya da aşk, ayrılık, özlem, ölüm acısı, vb. gibi bireysel duygular anlatılır.

Lirik şiir dünya edebiyatında en çok işlenen ve sevilen şiir türüdür. Batı edebiyatında Rönesans devri ozanlarının (Petrarca, Ronsard, vb.); daha sonra da, ilke olarak içe dönüklüğü benimseyen romantik ozanların (Lamartine, Hugo, Musset, vb.) duygusal ve öznel bir nitelik gösteren şiirleri bu türün başarılı örnekleridir.
Lirik şiir, Türk edebiyatında da en çok kullanılan şiir türlerinden biri olmuş; Divan edebiyatında (Fuzuli, Nedim, en iyi örneklerdendir Fuzûlî nin “Gazel” ini örnek verebiliriz ), Halk tasavvuf edebiyatında(Yunus Emre)  din-dışı Halk edebiyatında (Karacaoğlan) ve yeni edebiyatta (Yahya Kemal, vb.) bu alanda büyük ozanlar yetişmiştir.

Pastoral Şiir

Pastoral (fransızca daPastorale); kır, çoban hayatını, çıplak tabiat güzelliklerini tanıtıp sevdirmek gayesini taşıyan edebî eserlere denir. Şiir roman, hikâye, tiyatro, mektup, makale, seyahat; fıkra; hayrat; sohbet gibi edebî türlerin hepsi pastoral bir görüşle yazılabilir.
Yunan edebiyatından Theokritos (M.Ö. III. yüzyıl), Lâtin edebiyatından Vergilius (MÖ. 70 – 19) en büyük pastoral şiir örneklerini veren şairlerdir.
Türk edebiyatında ise Aşık Veysel en iyi pastoral şiir  örneklerini veren şairlerimizdendir.

Klasik ve Modern Şiir

Klasik edebiyatta şairlere derin saygı duyulmuş, yeni yetişen şairler onların izinden gitmeyi, sanatı bıraktıkları yerden devralıp güzelleştirmeyi ve zenginleştirmeyi görev bilmiştir.
13. Yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkan bu gelenek önceleri Klasik Fars ve Arap edebiyatlarını taklit ederken zaman içinde kendi kimliğini ve üslubunu bularak apayrı bir Türk Şiir geleneği olarak gelişmiştir.
Osmanlı Devletinin güç ve ihtişamına bağlı olarak özellikle 16. Yüzyılda büyük bir sanat başarısına kavuşmuş ve 19. Yüzyılın ikinci yarısında taplumsal hayattaki değişmelerin etkisi ile son bulmuştur. Klasik Türk Şiiri bu yüzyılda yerini Tanzimat Edebiyatı geleneğine bırakmıştır. Klasik edebiyatımıza Divan Edebiyatı denilmesinin sebebi bu gelenekteki şair ve yazarların eserlerini divan denilen küçük kitaplarda toplamalarıdır.
Ayrıca “Divan”, Osmanlıda saray toplantılarının yapıldığı mekanlara verilen genel bir isimdir
Divan şiirini ilk şairi Hoca Dehhani’dir. Son şairi ise Şeyh Galip’tir.

Modern” sözcüğü dilimizde “çağdaş” sözcüğüyle karşılanmış olsa da “modern şiir”bağlamında “çağdaş” sözcüğünü kullanamayız; yani modern şiir, çağdaş şiirdemek değildir.
Modernizm, 1880′lerden İkinci Dünya Savaşıyıllarına dek süren zaman diliminde gelenekten bütünüyle kopuşu sağlamak amacıyla ortaya çıkmış, yenilikçi deyişler, olağandışı sunum teknikleri ve yepyeni söyleme biçemleriyle yaratma etkinliğine yeni bir soluk kazandırmış bir sanat akımıdır Türk Edebiyatından örnek verirsek Nazım Hikmet, Orhan Veli Kanık en iyi örneklerini sunan şairlerimizdendir

Şair;…
Onların gözleri bizim gözlerimiz gibi değildir, omlar  başka türlü görür ve bizim görmediklerimizi gösterir.
Onların kulakları,kalbi,ruhu başkadır; bizim duymadıklarımızı, bizim sezemediklerimizi, bizim duyup ta anlatamadıklarımızı onlar duyar, onlar anlatır. Onların gözlerinde her varlığın başka başka adı ve görünüşü vardır. Onlar, yaratıkları kendi diliyle çağırır. Güzele güzel, güle gül demez, renklerin, ışıkların, duyguların cünüsleri, büyüleri içinde anlatır. Onlar bir bal arısıdır. Denizler, dağlar vadiler aşar; sayısız  güller, çiçekler üzerinde dolaşır, onların gizli renklerinden, kokularından, tatlarından bir iksir yaparak ruhumuzu besler. Nasıl  yapar, ne yapar: kâh gözyaşlarını, acılarını, kâh sevinç ve mutluluklarını  kendine özge gönül ve ruh inbiğinden geçirterek bizlere sunar. Şair gün olur kelimelerden anıtlar kurar, cennetler yaratır. Gün olur kasırgalar, fırtınalar, cehennemler yaratır. Gün olur merhamet, fazilet, hamiyet tabloları çizer ve bizlere en tatlı, insancıl  gözyaşları döktürür.

Sunay Doğan
Sunay Doğanm.sny@hotmail.com

HABER HAKKINDA GÖRÜŞ BELİRT

Yorum Yok
YASAL UYARI! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.

PİYASALARDA SON DURUM

  • DOLAR
    1,5474
    -
  • EURO
    6,4702
    -
  • ALTIN
    0,61005
    -
  • BIST 100
    106588
    -

BUGÜN 1000TL NE OLDU?

  • -

    BORSA

  • -

    DOLAR

  • -

    EURO

  • -

    ALTIN